Civatalar

📘 JobBridge Teknik Eğitim Serisi – Civatalar

📌 1. Giriş: Civata Nedir?

• Tanım: Civata; parçaları birleştirmek için kullanılan, dişli gövdesi ve baş kısmı bulunan makine elemanıdır.
• Kullanım Alanları: İnşaat, otomotiv, makine montajı, mobilya, elektronik, vs.

🧩 2. Civata Bileşenleri

• Başlık (Kafa)
• Dişli Gövde (Sap)
• Uç (Başsız veya konik)
• Vida Dişi Tipi (Metrik, Whitworth, Trapez, vb.)

🧰 3. Başlık Tipleri ve Kullanım Amaçları

• Altıgen başlı (Hex)
• Bombeli başlı
• Havşa başlı
• Silindirik başlı
• T kare başlı
  (Her biri görsel ile birlikte sunulacaktır)

⚙️ 4. Diş Tipleri ve Standartları

• Metrik (ISO)
• İnç (UNF/UNC)
• Trapez Diş
• Testere Dişi
  (Görsel çizimler ve ölçüm değerleri ile anlatılacaktır)

🧪 5. Malzeme Türleri

• Karbon Çeliği
• Paslanmaz Çelik (A2, A4)
• Alaşımlı Çelik
• Plastik
• Titanyum (özel kullanım alanları)

🧲 6. Kaplamalar ve Korozyon Dayanımı

• Galvaniz
• Siyah Oksit
• Dacromet
• Çinko Nikel
  

🔩 7. Civata Standartları ve Kodları

• ISO, DIN, ANSI, TS standartlarına göre sınıflandırma
• Örnek: DIN 933 → Altıgen başlı tam dişli civata
• İşaretleme sistemleri ve kalite sınıfları (8.8 / 10.9 / 12.9 vs.)

📐 8. Ölçülendirme ve Teknik Resim Kuralları

• Metrik sistemde ölçülendirme
• Teknik resim örneği: civata + somun + rondela grubu çizimi
• Örnek çizim + parça kodlama

🧯 9. Sıkma Torkları ve Uygulama Teknikleri

• Tork anahtarı kullanımı
• Aşırı sıkma & az sıkmanın etkileri
• Cıvata gevşeme nedenleri ve önlemler

🛠️ 10. Sık Kullanılan Civata Türleri ve Kullanım Alanları

Civata Türü	Kullanım Alanı	Açıklama
Altıgen Başlı Civata	İnşaat, makine montajı	Dayanıklı ve çok yönlü
Havşa Başlı Civata	Mobilya, estetik yüzeyler	Yüzeyle aynı hizada
Flanş Başlı Civata	Otomotiv, motor parçaları	Daha geniş temas yüzeyi
Kelebek Civata	Sık sökülüp takılan yerler	El ile sıkılabilir
T Başlı Civata	Raylı sistemler, kalıp	Kanal bağlantıları

Civata Türü	Standart Kodu (DIN/ISO)	Kullanım Alanı	Malzeme	Kaplama
Altıgen Başlı Civata	DIN 933 / ISO 4017	İnşaat, makine montajı	Karbon Çelik, Paslanmaz Çelik	Galvaniz, Siyah Oksit
Havşa Başlı Civata	DIN 7991	Mobilya, estetik yüzeyler	Paslanmaz Çelik	Çinko, Dacromet
Flanş Başlı Civata	DIN 6921	Otomotiv, motor parçaları	Alaşımlı Çelik	Dacromet
Kelebek Civata	DIN 316	Sık sökülüp takılan yerler	Plastik, Paslanmaz Çelik	Kaplamasız
T Başlı Civata	DIN 787	Raylı sistemler, kanal bağlantıları	Karbon Çelik	Çinko Nikel

Civata Çapı (M)	Standart Anahtar Ağzı (mm)	Civata Sınıfı	Tork Değeri Önerisi (Nm)
M3	5,5	8.8 / 10.9	1,3
M4	7	8.8 / 10.9	3
M5	8	8.8 / 10.9	6
M6	10	8.8 / 10.9	10
M8	13	8.8 / 10.9	25
M10	17	8.8 / 10.9	49
M12	19	8.8 / 10.9	85
M14	22	8.8 / 10.9	135
M16	24	8.8 / 10.9	210
M18	27	8.8 / 10.9	290
M20	30	8.8 / 10.9	410
M22	32	10.9	560
M24	36	10.9	730
M27	41	10.9	1030
M30	46	10.9	1400
M33	50	10.9	1900
M36	55	10.9	2400
M39	60	10.9	3000
M42	65	10.9	3600
M45	70	10.9	4300
M48	75	10.9	5100
M52	80	10.9	6000
M56	85	10.9	7000
M60	90	10.9	8000
M64	95	10.9	9000

Civatalar – Değerlendirme Sınavı (25 Soru)

1. Altıgen başlı bir civatanın DIN standardı aşağıdakilerden hangisidir?
   A) DIN 912
   B) DIN 933
   C) DIN 603
   D) DIN 7985
2. M10x1.5×50 neyi ifade eder?
   A) 10 mm diş derinliği
   B) 1.5 mm vida başı
   C) 10 mm çap, 1.5 mm adım, 50 mm uzunluk
   D) 50 mm çaplı vida
3. Aşağıdakilerden hangisi diş tipi değildir?
   A) Trapez Diş
   B) Testere Diş
   C) Altıgen Diş
   D) Metrik Diş
4. Tork anahtarı hangi amaçla kullanılır?
   A) Delik açmak
   B) Yüzey düzeltmek
   C) Belirli sıkma kuvveti uygulamak
   D) Kaynak yapmak
5. Civatalar en yaygın olarak hangi sistemle ölçülendirilir?
   A) İnç
   B) Santimetre
   C) Feet
   D) Metrik
6. Dış ortamlarda hangi malzeme daha uygundur?
   A) Plastik
   B) Karbon Çelik
   C) Paslanmaz Çelik
   D) Alaşımlı Çelik
7. Kelebek civata genellikle neden tercih edilir?
   A) Estetik görünüm için
   B) Aşırı yük taşıma için
   C) Kolay elle sıkmak için
   D) Sadece makine montajı için
8. DIN 931 standardı neyi ifade eder?
   A) Flanş başlı civata
   B) Tam dişli civata
   C) Yarım dişli civata
   D) Testere dişli civata
9. T başlı civatalar en çok nerede kullanılır?
   A) Duvar montajı
   B) Kanal bağlantıları
   C) Elektronik devreler
   D) Çatı izolasyonu
10. Havşa başlı civata ne amaçla kullanılır?
    A) Sık sökme için
    B) Estetik yüzey oluşturmak
    C) Aşırı yük taşıma için
    D) Vida koruma amaçlı
11. Civata gevşemelerini önlemek için en yaygın yöntem hangisidir?
    A) Kaynak
    B) Rondela
    C) Yağlama
    D) Boyama
12. Metrik vida hangi birimle ölçülür?
    A) İnç
    B) Mil
    C) Milimetre
    D) Santimetre
13. Trapez diş ne amaçla kullanılır?
    A) Estetik
    B) Hızlı sökme
    C) Yük taşıma
    D) Dekoratif
14. Hangi civata türü el ile sıkılabilir?
    A) Altıgen
    B) T Başlı
    C) Kelebek
    D) Flanş Başlı
15. Civata sınıfı 12.9 neyi ifade eder?
    A) Dekoratiflik
    B) Esneklik
    C) Yüksek mukavemet
    D) Hafiflik
    
    Cevap Anahtarı

1B / 2C / 3C / 4C / 5D / 6C / 7C / 8C / 9B / 10B / 11B / 12C / 13C / 14C / 15C